Ikebana: Japans bloemschikken

Minimalistisch enkele bloemen van verschillende grootte in een vaas schikken, dé trend van vandaag, komt eigenlijk uit Japan. Ikebana is een eeuwenoude manier (gaat terug tot de 7e eeuw) van bloemschikken. Op het eerste gezicht lijken de weinige bloemen willekeurig geschikt, maar schijn bedriegt: er gelden strikte regels!

Ikebana moribana stijl
Een voorbeeld van Ikebana in moribana-stijl. Helaas niet van mijn hand, wel van http://www.rootstoblooms.

Bloemengekte

Japanners zijn gek op bloemen. Dat merk je meteen wanneer je in de lente afreist naar Japan en de bloesems in bloei staan. Maar ook op andere momenten zie je Japanners bloemen van nabij fotograferen in parken en tuinen. Er zijn de irissen, de azalea’s, de hortensia’s, … en in de herfst de befaamde herfstkleuren.

Bloemen hebben altijd een belangrijke rol gespeeld in de Japanse cultuur en religie. De eerste bloemstukken waren namelijk degene die gebruikt werden in boeddhistische rituelen. Ze zijn ook een essentieel onderdeel van een boeddhistisch altaar (meestal in een vaas).

Ikebana

Heeft vele stijlen. Ik bespaar je alle Japanse namen :-).  Mijn ervaring was met de moribana-stijl: de gemakkelijkste en meest vrije, dus ideaal voor beginners.

De takken en bloemen in je bloemstuk staan symbool voor de kracht van de natuur. Er is respect voor elke stengel, niet enkel die met de mooiste bloem. Er wordt niets weggesmeten.

Eenvoud

Ikebana is eenvoud, harmonie, stilte. En die herontdekken terwijl je ermee bezig bent. Of zoals de sensei (leekracht) op een gegeven moment zei: ‘too noisy’. Waarmee ze bedoelde dat m’n bloemstuk op een gegeven moment wat de druk werd. De lege ruimte is dan ook een essentieel onderdeel in de compositie.

Harmonie tussen alle onderdelen

Ikebana Japans bloemschikken
Het resultaat van mijn eerste ikebana workshop. De bloemen koos ik helaas niet zelf.

Naast het natuurlijk materiaal en de lege ruimte, maken ook een ondiepe schaal en een kenzan onderdeel uit van de harmonie. Een kenzan is een superhandig ijzeren vormpje met scherpe pinnen om de stelen op te prikken. Helpt bij de compositie: zo krijg je de bloemen en takken netjes waar jij wil. De manier van plaatsen en de asymmetrie zijn kenmerkend voor ikebana.

Verhoudingen en schikken

Ikebana Japans bloemschikken
De ikebana-basis: de verhoudingen moeten kloppen!

Hoe maakte ik dit bloemstuk?

Plaats de kenzan nooit in het midden van de schaal. Zoek naar de gulden snede.

  1. Je begint altijd met de grootste tak. De ‘shin’. Je meet hem af aan de hand van je schaal: de breedte, hoogte en lengte opgeteld geeft de lengte van de shin. Knip maar, en plaats hem centraal, achteraan op de kenzan. De shin staat altijd mooi recht. In een religieuze visie staat hij voor buddha.
  2. De volgende tak, van dezelfde soort als de shin, is de ‘you’. Die knip je af op 2/3e van de shin en plaats je links ervan, iets naar voor en in een hoek van ongeveer 45°.
  3. Kakoi’ is dan weer 2/3 van de you. Het is een opmerkelijke bloem. Je plaats die tussen de eerste twee takken.
  4. Neem en blad en pin dat vooraan op de kenzan, je kan het wat buigen door de steel en/of het blad te plooien (zo verberg je de kenzan). Je kan eventueel ook de steel door het blad steken, zodat de rondig blijft.
  5. De volgende bloem meet je af op 2/3e van het blad, laat die het blad volgen, zodat de bloem je als het ware aankijkt. Dit is ‘maetani’.
  6. Neem een volgende tak/bloem en meet die af op 2/3 van de maetani. Je prikt ze rechts op de kenzan.
  7. Je neemt nog een tak/bloem, en knipt die iets langer af dan de ‘maetani’. Je plaatst ze tussen de vorige bloem en de shin.

Voilà.

Herschik tot je tevreden bent en vergeet de lege ruimte niet. Je kan eventueel nog overblijvende stengels in het stuk verwerken (daarom zie je op de foto 3 gele bloemenklusters), maar onthoud: less is more!

Benodigdheden

Ikebana Japans bloemschikken
Een ondiepe schaal en een kenzan. Een duurzaam én mooi alternatief voor het groene schuim.
  • kenzan
  • ondiepe schaal
  • snoeischaar
  • water (je knipt de stengels onder water)
  • bloemen met vrij stevige stengels

2 gedachten over “Ikebana: Japans bloemschikken

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s