De swastika overleeft in Japan

Voor wie bekend is met de recente geschiedenis, is het soms raar opkijken. In Japan zie je namelijk veel swastika. Het doet denken aan het hakenkruis van de Nazi’s uit de Tweede Wereldoorlog dat we associëren met antisemitisme en racisme. De geometrische figuur bestond nochtans al veel langer en had oorspronkelijk een positieve betekenis. In vele culturen staat het ook vandaag nog voor geluk en goede gezondheid.

Oorsprong van het swastika-symbool

De swastika werd voornamelijk gebruikt in een cultureel-religieuze context. Indiaanse stammen gebruikten het bijvoorbeeld bij helingsrituelen. In Europa werd het geassocieerd met Noorse goden zoals Thor en Odin en in Azië had het sterke banden met het boeddhisme en hindoeïsme. In landen met deze religies kan je het symbool vaak terugvinden op gebouwen en kaarten.

De swastika in Japan

In Japan wordt het symbool manji genoemd en ziet het er zo uit: 卍. De haakjes staan in de andere richting dan bij het hakenkruis (dat zij trouwens ook  ‘haakenkuroitsu‘ noemen) en is niet gedraaid.. De manji heeft geen negatieve connotatie – het staat voor voorspoed en geluk – en wordt dikwijls gebruikt om boeddhistische tempels aan te geven. Onderstaande foto is er een van onze gps in Koya-san, waar je een hoge concentratie aan boeddhistische tempels terugvindt.

hakenkruisen

Bovendien is de manji -geloof het of niet!- een populair symbool geworden in de jongerencultuur. Foto’s op sociale media worden ermee bewerkt en het symbool wordt gebruikt in hashtags op Twitter. De swastika kan bij de jongeren verschillende betekenissen hebben en wordt blijkbaar ook gebruikt bij het poseren voor foto’s ter vervanging van het Engelse ‘cheese’.

In 2016 wilden de Japanse autoriteiten het symbool vervangen door een pagode om zo de boeddhistische tempels aan te duiden op kaarten bedoeld voor een buitenlands publiek.

De boeddhistische monniken vonden het alvast geen goed idee: ze zien eerder heil in het duiden van het symbool, dan in het weren ervan. Bovendien zou je de swastika nog steeds in het straatbeeld kunnen zien op de gebouwen zelf.

Naar aanloop van de World Cup Rugby in 2019 en de Olympische Spelen van Tokyo 2020 laait de discussie weer op. Passen de Japanners hun kaarten aan om niemand voor het hoofd te stoten? Het ligt gevoelig aangezien ze WWII samen met de Duitsers verloren. Maar zou dat niet onrecht aandoen aan hun eigen religieuze cultuur? En zou het niet het stigma rond de swastika in stand houden?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s